De laatste dag

Dag 15, 22 maart 2011

De laatste dag in Addis. De schilderijtjes zijn gebracht. Een tas
ingepakt met souvenirs en gedragen kleding. De rest volgt vanmiddag.
Ik heb mijn kamer tot 18.00 uur dus kan mij voor het eten nog even
opfrissen. Dat is fijn. Vanmiddag naar ETC (Ethiopian Railway
Company). Geen hoge verwachtingen. Ik ben wel gewend railinfra plannen
uit eerste hand te vernemen dus daar hoop ik toch op. En als er dan in
de toekomst ooit iets voor SVO-rail te doen is hier sta ik als
vrijwilliger vooraan. 25 kV, ERTMS level 1 of 2, wat hier gebouwd gaat
worden heeft voor ons geen geheimen. Ik hoop wel dat ze budget regelen
voor een hek. Al die ezels, geiten en kinderen hier hebben geen besef
van veiligheid.

Ik vind het ook best fijn om weer naar Nederland te gaan. Gezin,
vrienden, hond, snel internet, schone lucht, lente, Baarnse Bos, noem
maar op.

De voorbereidingen voor Railtech afronden. Wij staan op out16 voor
iedereen die langs wil komen. Via
http://www.europoint.eu/event/rail-tech-europe-2011-registratie/Registration/page/4990/
kan iedereen een gratis entreebewijs downloaden.

Foto’s uploaden zal ik thuis verder doen. Wat er nu al staat kun je
zien op: http://www.flickr.com/photos/60545435@N05/


Abiye is met zijn vrouw gekomen om nog wat werk door te spreken. Ik
krijg koffie mee. Mijn kamer ruikt nu heerlijk, net Utrecht als Douwe
Egberts aan het branden is.

Daarna op weg naar ERC. Ethiopian Railway Corporation (dus niet Company..)
Gesproken met alle betrokkenen. Uitgebreid inzage gehad in het
netwerk, de faseringen en de contractvormen. Heel interessant. Veel
mensen hier hebben in Delft of Enschede gestudeerd. Afhankelijk van
hun leeftijd tussen 1993 en 2009. Ik word hier als Nederlander heel
hartelijk onthaald.

Kortom: SVO-rail zoekt nu engineers in de spoorse disciplines die voor
langere tijd in Addis willen werken. Onderdak en vervoer wordt
geregeld. Het betreft een detachering via SVO-rail dus alle secundaire
zaken zijn goed (SPF, Railinfra CAO). Op Rail-tech Europe kom ik er
uitgebreid op terug. Graag CV in het Nederlands en Engels in
word-format naar joost@svo-rail.nl

Nu naar hotel, opfrissen, eten en vliegen.
Daniel, mijn chauffeur komt deze keer niet met zijn eigen Fiat 124
(het origineel van de Lada) maar met de auto van een klant waarvoor
hij dagelijks chauffeurt: Een Toyota Landcruiser Prada. Een 8-persoons
4x4 in mijn favoriete kleur. Wat rijdt dat fantastisch. Vanuit deze
auto lijkt Addis ineens een stuk veiliger, in ieder geval voor mij.

Ministerie van Onderwijs en afronding onderzoek

Dag 14, 21 maart 2011

Deze morgen naar het ministerie van onderwijs.  Hier zitten wat mensen die belast zijn met railroad engineering. Vanaf september start de Bsc Railroad Engineering op 4 universiteiten (hogescholen dus feitelijk). Er zijn al bijna 1200 aanmeldingen en er zijn wat docenten in opleiding in Rusland. Te weinig maar het is beter dan niets.

 Veel te weten gekomen over alle ontwikkelingen op gebied van railinfra.

Tot 2049 is er een overeenkomst met de Fransen over de spoorlijn Addis – Djibouti en het stationsgebied in Addis. Alle mensen die ik heb gesproken daar komen dus bedrogen uit. Ze wachten op treinen die nooit meer zullen komen. Het huidige Addis Centraal Station wordt na 2049 een museum. Daarvoor laat men het gewoon links liggen. Inderdaad, Kees: Er zijn Design-Build-Maintain contracten met de Chinezen. Men is in gesprek geweest met de Fransen (SNCF) maar die hadden geen grote zak durfkapitaal om mee te nemen. De Chinezen wel. Et voila.

 Morgen heb ik een afspraak met de directeur van het planning department van ERC, Ethiopian Railroad Company. Ik heb alle plannen in mijn computer dus vanavond maar eens wat lezen. Ik heb al wat gezien en dat zag er veelbelovend uit: 25kV, tweesporig, meer dan 6000 km…

Na ministerie van onderwijs geluncht en dan naar het kantoor van Jote, de agent van Sharepeople om met Abiye de rapportage af te ronden. Daar zijn we toch nog zo’n 2 uur mee zoet. Ook komt zijn vriend de melkman uit Berbre Birhan mee. Ik krijg een crème disc (onderdeel) mee van een Elecrem (het merk) crème separator machine. Dat zal ik thuis eens uitzoeken…

Daarna taxi genomen naar een souvenirshop op Churchillroad. Hier was ik al eerder maar was wat te zuunig geweest. Nu ging ik weg met twee grote tassen.

Daarna naar Desalegn Hotel voor gratis snel internet. Niet dus. Lag eruit. Nu dus maar in eigen hotel slow-internet.

National Museum en Wims Holland House

Dag 13, 20 maart 2011

Vandaag naar het National Museum geweest. Een must see in Addis. Verwacht niet een museum zoals in Nederland. Onbetaalbare oudheidkundige schatten zijn uitgestald alsof ze de prijzenkast van de lokale duivenvereniging zijn. De meeste aandacht gaat uit naar Lucy, de oudste mens ooit gevonden. Onze historie en bijbel is geschreven door blanke wijzen in de afgelopen 2000 jaar. Daar is het misgegaan. Onze perceptie van historie is onze perceptie van historie. Meer zal ik er niet over zeggen.

Daarna lunch ik in het museumrestaurant. Een oase van rust waar je heerlijk buiten kunt zitten. Daar ontmoet ik schilder Haile. We praten over kunst en ik word uitgenodigd bij hem thuis. We rijden erheen en hij laat me zijn werk zien. Sommige vind ik mooi, andere vind ik wat heftig. Het schilderij dat ik het mooist vind is te groot om mee te nemen. Ik kies twee kleinere werken. Addis geschilderd vanaf Arat Kilo, de berg waar alle ambassades en overheidsgebouwen staan. De andere is een Ethiopische vrouw. Ook heel mooi. Daarna gaan we naar Wim. Ik had Wim beloofd nog langs te komen. Wim heeft Wims Holland House, naast het station. Hij huurt huizen van de spoorwegen waarin hij een groot café restaurant heeft, een garage voor overlanders en een guesthouse met camping. Haile mag zijn werken gaan tentoonstellen en verkopen in het guesthouse. Doing business never stops, Van Opijnen!

Wims zoon doet IVA in Driebergen. Wanneer hij in juli in nederland is komt hij langs in Baarn.

We laten Haile the typical dutch kroket proeven. Wim maakt ze hier lokaal vers. Daar kan geen Van Dobben tegenop! Heerlijk!

Net als ik denk dat ik hier best zou kunnen wonen vertelt Wim over de geheime politie en dat alle telefoongesprekken electronisch gemonitord worden. Brrrr.

Ook verteld Wim dat de Europese miljoenen die de Ethiopische overheid heeft gekregen voor het upgraden van de spoorlijn Addis - Djibouti nooit op de juiste manier gebruikt zullen worden omdat partijleden goede zaken doen op die corridor met hun renteloos geleende Scania's.

Bizar. Ooit liep ik in een planvorming railproject ook tegen dergelijke krachten aan...

Haile brengt me naar mijn hotel want hij moet naar zijn vriendin.

Als ik weer in Ethiopië ben laat hij me graag meer zien van zijn (ik vind nog steeds) fantastische land. Ik ga proberen om zijn werk in een galerie in de Amsterdamse Kerkstraat te laten belanden.

Nu trek ik mij even terug in mijn hotelkamer. Jason Mraz aan. Even  een moment van rust voor het diner.

Vervolg dag 12, Addis nightlife

Dat viel mee. Ik was om 22.22 uur weer thuis. Abiye kwam me halen om
19.30. Toen vertrokken we naar een enorm restaurant met een groot
podium. Hier werden authentieke volksdansen opgevoerd. Erachter stond
de band, met authentieke muziekinstrumenten. Tijdens deze optredens
werd authentiek eten geserveerd. Dat was niet nieuw voor me. De dansen
waren heel imposant. Ontzettend leuk om verschillende dansen en een
Amharic huwelijksceremonie te zien. Dit was wel echt bedoeld voor
toeristen maar iedereen, ook Ethiopiers genoten zichtbaar. Ik heb me
een beetje vergist. Allereerst had ik een volstrekt ander beeld van
Addis nightlife en ten tweede maakte ik de opmerking tegen Abiyes
zwager Kokeb: leuk, dit doen mensen hier speciaal voor toeristen? Nee
dus. Ik dacht namelijk dat dit vergelijkbaar was met wat toeristen in
Volendam kunnen zien. Iets dat ver van het dagelijkse leven afstaat.
Hier niet dus. Alles wat ik vanavond heb gezien wordt in het dagelijks
leven gebruikt.

Bijtijds ben ik nu dus op mijn hotelkamer. De receptioniste deed net
nog een dansje voor me toen ik vertelde waar ik was geweest. Het leeft
echt hier. Heel leuk!

Minder leuk vond ik de ontdekking dat de Ethiopische verkeerswet geen
alcohollimiet kent. We spraken erover tijdens het eten. Grappig was
wel weer dat toen ik vertelde dat er bij ons maximaal twee biertjes
gedronken mogen worden, Abiyes vrouw zorgde dat hij dat naleefde. Niet
helemaal zonder nukken, trouwens…

Piazza

Dag 12, 19 maart 2011

Deze zaterdagmorgen gaan we naar de wijk Piazza om te shoppen. Ethiopie is beroemd vanwege haar leerindustrie (jassen, schoenen, riemen), juwelen en handgeweven stoffen (shawls, kleding). We, Abiye, zijn vrouw en ik, doen uitgebreid inkopen. Ik koop een ontzettend fout bruin jaren 70 Peter Koelewijn leren jasje. Onder de winkel is de fabriek. Ik mag even kijken hoe alles hier gemaakt wordt. Leuk!

Ook koop ik verschillende souvenirs waarover ik niets ga vertellen. Het moet een verrassing blijven voor thuis.

Ik koop een cd van zangeres Aster. Wat betreft popmuziek is dit een aparte wereld. Men heeft geen hitlijst en er vindt nauwelijks uitwisseling plaats met omliggende landen. Prince, Madonna, Robbie Williams zijn hier onbekend. Michael Jackson komt men nog wel vaag bekend voor.

Een ander verhaal is voetbal. Ze zijn hier groter fan van het Nederlands elftal dan de Nederlanders zelf.

Daarna gaan we lunchen bij Abiye thuis. Voor het eerst ga ik de Ethiopische specialiteit kitfo eten. Dit is gemalen rundvlees gemengd met kruiden en speciale boter. Oorspronkelijk bevat dit gerecht rauw vlees maar tegenwoordig gebruikt men vooral gebraden vlees. Het zou ook gekookt kunnen zijn dat weet ik niet zeker. De substantie lijkt optisch nog het meest op tonijn in olie uit blik. Het ruikt naar vlees en is niet pittig. Natuurlijk schep je dit op de injera die op je bord ligt en eet je dit met je rechter hand met behulp van stukjes injera op. Thuis zal ik weer moeten wennen aan bestek!

Op tafel staan verder shimbra wot (dat vind ik het lekkerst), een rode saus met krielaardappeltjes erin en ook een gel (pot op hete kooltjes) gevuld met tibs (rundvlees met chilipeper en roosmarijn(dat laatste weet ik niet zeker)). Allemaal heel lekker. Daarnaast wordt sla met tomaten en ui geserveerd. Redelijk neutraal.

De zwager van Abiye komt langs en vraagt of ik al Addis’ nightlife heb meegemaakt. Abiyes zoon moet er om lachen. Als je 18 bent dan zijn wij natuurlijk bejaarden. Vanavond gaan we de stad in. Eten, drinken, dansen. Traditioneel wordt mij beloofd.

In Addis ontdek ik ook hoe verwend we zijn met snel internet. En dat sommige websites feitelijk onbruikbaar zijn door de lage snelheid. Ik noem er wat op: LinkedIn, Blogger, werk.nl, svo-rail.nl, allemaal onbruikbaar. Goed doet bijvoorbeeld Facebook het. Tweetdeck presteert als programma nog prima. Als je hier woont gaan dus zakelijke social media via LinkedIn volledig aan je voorbij. Een misser om zo’n website zo zwaar te maken. Bij gmail kun je kiezen voor verschillende weergavemogelijkheden. Ook eentje voor trage verbindingen. Eigenlijk zou elke internationale website dat moeten hebben. Volkeren isoleren wil je toch niet!

Spoor en Advies

Vervolg dag 10,

De kokkin had na gisteren iets goed te maken. Ze maakte een peppersteak met friet voor me. Heerlijk.

Dag 11, 18 maart 2011

Om 10.00 uur heb ik afgesproken op Addis Central Station met Debebe, de man die we gisteren reeds ontmoet hebben. Debebe ontvangt naast mij nog 3 anderen. De ambassadeursvrouw van Frankrijk en haar ouders. Mijn bedoeling is om de rijtuigen te bezichtigen die Queen Elizabeth en Charles de Gaule aan keizer Haile Selassie hebben geschonken. Dat doen we. Ik ben erg onder de indruk. De rijtuigen van Charles de Gaule zijn uit de dertiger jaren. Ze stralen grote klasse en luxe uit. De sfeer is er ook bijzonder. Dat je iets dergelijks hier kunt bezichtigen kwam ik bij toeval te weten. Het staat in geen enkele reisgids.

De rijtuigen van Queen Elizabeth zijn van 1954. Hier hangt een andere sfeer. Iets meer zakelijk. Er zijn voorzieningen voor warm en koud water en je kunt koken op hout-, gas- en electrisch.  Wat toen hypermodern moet zijn geweest is de airconditioning. Bedieningspanelen zijn voorzien van Amharic en Franse taal. Ik heb ook een video gemaakt voor de uberhobbyisten onder ons. Hierin leidt Debebe me rond en vertelt wat anekdotes.

We lopen terug naar het stationsgebouw en komen langs Wim’s Holland House. Ik maak kennis met Wim in zijn skihut-achtige cafe. Het ziet eruit als een Nederlands cafe tijdens WK tijd. Ik beloof hem voor mijn vertrek nog even langs te komen.

Bij terugkeer bij het stationsgebouw ontmoet ik de directeur van deze locatie. Hij houdt zich bezig met het leiden van… …een station zonder treinen. Verhuren van land, verhuren van kantoorruimte, verhuren van werkplaatsen, verhuren van rijtuigen als woonruimte, aansturen van spoorwegmedewerkers die het emplacement onderhouden. Heel apart. Een beetje tragisch, eigenlijk.

Ik neem afscheid van Debebe en stap in de taxi van Daniel. Hij brengt me naar het Desalegn Hotel.

Voor de verandering neem ik een hamburger en maak mijn conceptrapport voor Abiye af. Ik adviseer hem om zijn huidige bedrijf op te splitsen in een productiebedrijf en een ontwikkelbedrijf. Het ontwikkelbedrijf heeft verschillende maatschappelijke doelen en hoeft geen winst te maken. Zo is het mogelijk voor dit bedrijf externe fondsen te gaan werven of wellicht zelf NGO te worden.

Daarnaast adviseer ik Abiye om “Abiye Astatke Agricultural Consultancy” te starten. Je kunt hem inhuren voor advieswerk. Hij heeft hierin 35 jaar ervaring en zijn cv klinkt als een klok. Ik dacht eraan en toen Geert Westenbrink hier op wees viel het kwartje.

Ik heb zojuist mijn advies gepresenteerd aan Abiye. Hij springt niet meteen een gat in de lucht. Het splitsen van je bedrijf, in feite het oprichten van een extra bedrijf, is hier niet makkelijk. Ik denk dat er grote kansen zijn en dat Abiye in staat is deze te benutten.

Maandag zal ik met Abiyes commentaar het rapport definitief maken.

Treinen, railinfra en ambassade

Vervolg dag 9:

Gewoon eten is hier spaghetti bolognese. Na alle inheemse specialiteiten is dit een prima onderbreking. Deze keer heb ik pech. In de gehaktsaus zitten wat scherpe botjes. Behalve kundige vaklui op het gebied van bouwen kunnen ze hier ook nog wat bijles in uitbenen gebruiken.

Ik ben lekker op dreef met mijn business advies voor Fajji Temperate Fruits and Related Products PLC. Elke vrije minuut zit ik achter de computer. Ik heb de verwachting dat ik op een aantal punten de plannen van Abiye kan aanvullen en aanscherpen. Abiye is zelf al hoog opgeleid, ervaren en zeer intelligent maar wat frisse vragen van buitenaf kunnen geen kwaad.

Had ik al verteld dat Ethiopiers ongelooflijk aardig zijn? Niet aardig als Amerikanen (How are you today?) maar echt oprecht geinteresseerd. Ik begrijp dat ik in hun ogen stinkend rijk ben en dat elke vrouw met me zou willen trouwen (wat ik niet verwacht) maar ik heb de stellige overtuiging dat deze mensen oprecht zo zijn. Ik heb vooral mensen gesproken die wat betreft inkomen hooguit een week vooruit kunnen kijken en enorm hard werken. Daarnaast zijn ze warm, hartelijk en behulpzaam. Zelfs in het verkeer dat ongelooflijk druk is in Addis zijn ze nooit agressief zoals we in Nederland wel kennen. Middelvinger, scheldwoorden of vergelijkbaar, het komt hier niet voor. Het is dat men bij een aanrijding begint met anderhalve dag celstraf anders zou ik hier best durven te rijden.

Ook noemenswaardig is de koffie. Ethiopie is een koffieproducent. Heel sofisticated gaat het er niet aan toe. Je Latte Macchiato heeft standaard een voetenbad maar de smaak: Oh la la! Zou de Italiaanse bezetting tijdens WO II er iets mee te maken hebben?

Op dit moment lees ik een van de weinige Nederlandstalige boeken over Ethiopie. Het heet Awash, subtitel Herinnering aan Ethiopie, en is geschreven door Rene van Slooten. Het gaat over kinderen van Nederlandse expats die opgroeien rond de suikerondernemingen van HVA (Handelsvereniging Amsterdam) in Ethiopie. In de auto vroeg ik vandaag door over Abiyes werkzaamheden in de suikerbranche.  Nu blijkt hij bij de overgang naar het communistische model van het derg regime 10 maanden op deze onderneming manager te zijn geweest. Dat was het (pijnlijke) moment dat de Nederlandse onderneming zich moest terugtrekken van hun goed onderhouden plantages en fabrieken omdat het veranderende politieke klimaat het maken van winst in een private onderneming onmogelijk maakte. Communisme. Hoe frappant.

Dag 10, 17 maart 2011

Om 11.00 uur hebben we een afspraak met Geert Westenbrink: Counsellor Agriculture and Innovation from our well known Ministry of Economic Affairs, Embassy of the Kingdom of the Netherlands. Het is heel grappig om op een Nederlands eiland van rust in het hectische Abbis te zijn. Gewoon even je eigen taal spreken is best fijn.

Geert is zeer behulpzaam en hoort alles aan. Over Sharepeople, de farm, Abiye en mijzelf. Hij kan niet in directe zin iets voor Abiye betekenen maar hij geeft zinvolle input op mijn bedachte businessplan. Ook kent hij alles en iedereen. We gaan per email een en ander uitwisselen. Hij geeft ook de tip om Abiye te vermarkten als adviseur. Ik had dat al eens aan Abiye voorgesteld maar toen moest hij lachen toen ik zei dat hij waarschijnlijk een behoorlijk tarief kan rekenen. Nu wordt dit een serieus onderdeel van het plan.

Nadat we bij de ambassade vertrokken zijn kijken we uit naar een plek om te lunchen. Het wordt Cafe La Gare. Dat staat naast, je raad het al, het in onbruik geraakte Addis Central Station. Na het eten gaan we even een rondje lopen over het nog immer bewaakte emplacement. Er is iets misgegaan tussen de Ethiopische regering en de spoorwegonderneming. Hierdoor is de treindienst naar Djibouti 4 jaar geleden gestopt. Echter het personeel is nog aanwezig. Alsof er ieder moment een trein kan arriveren. Deze mensen geloven ook dat dit jaar de treindienst hervat wordt. Eigenlijk heel tragisch. Ze exploiteren het station door hand- en spandiensten te verrichten, grond te verhuren aan een wegtransportbedrijf en op het emplacement hun eigen voedsel te verbouwen. Ook worden rondleidingen gegeven voor geinteresseerden. Het meest interessant zijn de vier rijtuigen die Queen Elizabeth (2x) en Charles de Gaule (ook 2) aan keizer Haile Selassie hebben geschonken. Hiervoor maak ik een afspraak want deze staan achter slot en grendel. Vrijdagochtend om 10.00 mag ik samen met wat mensen van de Franse ambassade in deze rijtuigen kijken. Op dit moment laad ik de foto’s van de camera in de computer en ik krijg het gevoel dat wat we gezien hebben heel tragisch maar ook heel fotogeniek is…

Na dit bezoek gaan we naar het kantoor van Jote, de lokale agent van Sharepeople. We brengen hem op de hoogte van onze vorderingen. Hij vertelt ook meer over tariefstelling van lokale adviseurs. Hij rekent voor zichzelf als junior tussen 200 en 250 euro per dag. Seniors beginnen bij 350 tot ongeveer 700 per dag. Ik denk dat we hier een belangrijke component van het businessplan bij de hoorns hebben.

We gaan naar mijn hotel, drinken wat en bespreken de dag na. Een wat chaotische maar zeer nuttige dag. Morgen de Koninklijke rijtuigen bezichtigen en het afronden van mijn advies aan Abiye. In de middag ontmoeten we elkaar in het Desalegn Hotel.

Nog een nieuwtje. Maandagmorgen zit ik bij het ministerie van onderwijs. Daar heb ik een gesprek met de mensen die gesteld zijn om de bemensing te regelen voor de projecten die moeten leiden tot 5000 km nieuwe railinfrastructuur in dit land. Okeeeee….